viernes, 17 de mayo de 2013

Sapo en cobre - Not-so-Traditional Copper Pendant

Hoxe imos con algo serio ;)


Para os que non coñezades a ourivería tradicional de Galicia, vouvos explicar un pouquiño a orixe da súa peza máis característica, o colgante sapo, que forma parte do aderezo do traxe de gala tradicional e que se elaboran con formas moi semellantes dende os séculos XVII-XVIII.

Non se sabe con certeza a razón dese nome tan curioso, sapo. Probablemente aluda unha certa reminiscencia da textura da xoia coa pel do animal, ou mesmo faga referencia ás formas acorazonadas dos sapoconchos. Tamén se ten constancia de que foi denominado "pelícano", neste caso por algún tipo de intento de esquivar á Inquisición, que, por se non o sabiades, non foi abolida en España ate principios do século XIX.

Pero volvamos á xoiería... As características formais dos sapos derivan dos petos, a peza máis distintiva das xoias empregadas pola nobreza dos séculos XVII e XVIII. "Peto" pódese tomar como denominación xenérica de distintas xoias (joyeles, brocamantones, alamares, rosas de pecho, etc). Todas eran pezas que se levaban á altura do peito; nalgúns casos, coma nos "brocamantones", eran de moi gran tamaño, e estaban compostas por dous ou máis corpos que formaban no seu conxunto unha figura de triángulo invertido, máis ou menos definido segundo os casos. 



"Joya de pecho" da colección do Victorian and Albert Museum de Londres, datada en España, arredor de 1750

Andando o tempo, esta xoia culta e cortesá foise popularizando e calou fondamente no imaxinario de distintas zonas da Península Ibérica, adoptando en cada lugar unhas peculiarides específicas. En Portugal son as "laças", en Castela-León e Extremadura, os "galápagos" e "tembladeras". E pode que a algún de vós, os sapos vos lembren tamén lixeiramente á "cruz" ou "joya" dos aderezos das falleras de Valencia, cos que comparte orixe.

E así chegamos ao sapo tradicional galego. Son pezas formadas por varios corpos traballados coa técnica da filigrana, en ouro ou en prata sobredourada. Consérvanse numerosos exemplares dos séculos XVIII e XIX en museos (Museo de Ourense, Museo do pobo Galego, Museo del Traje, Museo Sorolla, Colección da Spanish Society of America...) e máis en mans privadas, normalmente como resultado de herdanzas familiares. O que podedes ver na foto é o que se garda no Museo Arqueolóxico de Ourense.


Sapo galego, século XIX, prata sobredourada.

Na actualidade, numerosos ourives seguen a crear en Galicia estas pezas, algúns respectando completamente as súas formas máis tradicionais, e outros usando o concepto do sapo como base para novas creacións. Non podo deixar de vos recomendar que visitedes a páxina de Susi Gesto, quen, xunto coa súa irmá Leo, continúan coa tradición familiar elaborando marabillosas creacións coma as que ilustra a foto. 


Susi Gesto, prata e acibeche.

E despois de todo isto, vou ao que vou. Por encargo ou cando o tempo mo permite, encántame emprender proxectos máis complexos dos que acostumo a ensinar nesta páxina. Este é o caso do colgante sapo que podiades ver ao principio da entrada, o modelo Ictíneo. É un deseño propio inspirado no colgante tradicional. Está realizado segundo as técnicas máis artesanais do oficio, pero interpretado dende un punto de vista moi persoal en cobre e prata. Mide 9,5 cm e pódese levar pendurado de dous xeitos: coma triángulo apuntando cara a enriba, ou do modo máis tradicional, con forma de triángulo invertido. O nome do modelo, Ictíneo, é outra longa historia que ao mellor podo contar algún día, pero que ten que ver con certas influencias steampunk das que eu gosto tanto e que non podo deixar de asociar aos inventos do gran Monturiol (cousas miñas, non fagades caso ;). 





Agradezo unha vez máis as vosas visitas e comentarios, que sempre me alegran o día e, coma sempre, espero que o noso traballo vos agrade.





3 comentarios:

Anaisa dijo...

Hola preciosura!....como no van a agradar tus trabajos las palabras son pocas para describir lo que tu haces!!...ya quisiera yo tener esas manos tuya....quisiera tomar un avión he ir donde ti para que me enseñes !je!je...y sabes que lo que te digo son palabras sinceras, lo que siento y lo que veo que me gusta muchísimo,...criatura de Dios tienes arte!arteeee!!es un gustazo venir a tu blog!......
besitos envueltos en un millón de abrazos pá ti solita !je!je.......

Andaira dijo...

Nena...impresionante....ya le gustaría al museo de Londres tener esta pieza en lugar de la de 1750, que debe de estar toa arrobiná...y en lugar de que el sapo se convirtiera en príncipe....en este caso, lo hizo en joya.....no espera...en JOYA....es IM-PREZIONANTE!!!!!
Besos, uno solo....porque con el millón de abrazos que te ha enviado la Anaisa, vas a estar entretenida todo el fin de semana...digo!

Asuntos Imaxinarios dijo...

Muchísimas gracias hermosas!!! Sois el mejor equipo A- (ndaira-naisa)!!! Besitos!!

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...